Türkiye'de işletmelerin dijitalleşmesi: TÜİK verileri ne söylüyor?
Sürüm 1.0 — Son güncelleme:
Türk işletmeleri ne kadar dijital? TÜİK'e göre 2025'te 10 ve daha fazla çalışanı olan girişimlerin %28,3'ü ERP kullandı; AB'de oran %46,45 (Eurostat). Yapay zekâ kullanan girişimlerin oranı Türkiye'de 2026'da %14,0'a çıktı; AB'de 2025'te %20,0 idi. ERP farkı en çok 10–49 çalışanlı girişimlerde açılıyor.
TÜİK her yıl girişimlerin bilişim teknolojisi kullanımını ölçüyor; 2026'da bu veriden ayrı bir yapay zekâ bülteni de yayımladı. Bu yazıda üç TÜİK bültenini Eurostat'ın Avrupa Birliği verisiyle yan yana koyuyorum ve küçük ve orta ölçekli işletmeler (KOBİ) için ne anlama geldiğine bakıyorum.
Önce kapsam: TÜİK'in ve Eurostat'ın girişim sonuçları 10 ve daha fazla çalışanı olan girişimleri kapsar. Kapsanan sektörler iki kurumda birebir aynı değildir ve bazı karşılaştırmalarda yıllar farklıdır; bunu her rakamın yanında belirtiyorum.
ERP: her dört girişimden biri
TÜİK'e göre 2025'te girişimlerin %28,3'ü kurumsal kaynak planlaması (ERP), %12,0'ı müşteri ilişkileri yönetimi (CRM) yazılımı kullandı. ERP kullanımı ölçekle birlikte keskin biçimde artıyor: 10–49 çalışanlı girişimlerde %23,6, 50–249 çalışanlılarda %46,0, 250 ve üzerinde %76,5.
Eurostat'a göre AB'de 2025'te girişimlerin %46,45'i ERP kullandı; bu oran 2023'e göre 3,07 puan arttı. Küçük girişimlerde oran %41,08, büyük girişimlerde %88,71.
| Gösterge | Türkiye | AB |
|---|---|---|
| ERP kullanan girişim, tümü | %28,3 (2025) | %46,45 (2025) |
| ERP, küçük girişim (10–49) | %23,6 (2025) | %41,08 (2025) |
| ERP, büyük girişim (250+) | %76,5 (2025) | %88,71 (2025) |
| Yapay zekâ kullanan girişim, tümü | %14,0 (2026) | %20,0 (2025) |
| Yapay zekâ, küçük (10–49) | %12,8 (2026) | %17 (2025) |
| Yapay zekâ, orta (50–249) | %17,0 (2026) | %30,36 (2025) |
| Yapay zekâ, büyük (250+) | %37,1 (2026) | %55,03 (2025) |
Kaynak: TÜİK (2025 bilişim ve 2026 yapay zekâ bültenleri), Eurostat. AB'de küçük girişim 10–49, orta 50–249, büyük 250 ve üzeri çalışan anlamına gelir.
Tablodan çıkan ilk sonuç: büyük girişimlerde Türkiye ile AB arasındaki ERP farkı 12 puan civarında; küçük girişimlerde ise 17 puanı aşıyor. Türkiye'de ERP'nin yaygınlaşması gereken yer küçük işletmeler.
Yapay zekâ: bir yılda neredeyse iki kat
TÜİK'in 2026 yapay zekâ bültenine göre yapay zekâ teknolojilerinden en az birini kullanan girişimlerin oranı 2025'te %7,5 iken 2026'da %14,0 oldu. 2021'de oran %2,7 idi. Ölçeğe göre 2026'da oran 10–49 çalışanlılarda %12,8, 50–249 çalışanlılarda %17,0, 250 ve üzerinde %37,1.
Eurostat'a göre AB'de 2025'te girişimlerin %20,0'ı yapay zekâ kullandı; oran 2024'te %13,5 idi. Ölçeğe göre küçük girişimlerde %17, ortalarda %30,36, büyüklerde %55,03.
Burada yıllar farklı: Türkiye'nin 2026 oranı AB'nin bir yıl önceki oranıyla karşılaştırılıyor. Yine de dikkat çeken bir şey var: Türkiye'de orta ölçekli girişimlerin yapay zekâ kullanımı (%17,0) küçüklere (%12,8) çok yakın; AB'de ise orta ölçek küçüklerin neredeyse iki katı.
TÜİK'e göre yapay zekâ kullanan girişimler onu en çok pazarlama veya satış (%51,0), Ar-Ge veya yenilik (%46,3) ve üretim veya hizmet süreçleri (%43,4) için kullandı. Aynı bültene göre yapay zekâ kullanan girişimlerin %16,6'sı bu teknolojilerle cinsiyet, yaş, adres, satın alma kaydı gibi kişisel verileri işlediğini beyan etti. Yani yapay zekâ, işletmelerde yalnız metin üretmek için değil, müşteri ve operasyon verisinin üzerinde de çalışmaya başladı.
Altyapı: bulut ve güvenlik
TÜİK'in 2026 bilişim bülteni altyapı tarafında da ölçeğe bağlı bir tablo gösteriyor. Ücretli bulut bilişim hizmeti kullanan girişimlerin oranı %20,2; bu oran 10–49 çalışanlılarda %16,7, 50–249 çalışanlılarda %33,3, 250 ve üzerinde %57,0. Bilgi ve iletişim teknolojileri sistemlerinde herhangi bir güvenlik önlemi alan girişimlerin oranı 2024'te %76,0 iken 2026'da %83,0 oldu. Girişimlerin %9,4'ü 2025'te en az bir güvenlik ihlali olayı yaşadığını beyan etti.
Bu rakamlar, dijitalleşmenin yalnız yazılım seçimi olmadığını hatırlatıyor: verinin nerede durduğu ve nasıl korunduğu da aynı kararın parçası.
Engel: uzmanlık ve belirsizlik
TÜİK'in 2026 verisinde, yapay zekâyı kullanmayı düşünüp kullanmayan girişimlerin gösterdiği nedenler şöyle: %72,3 ile girişimde ilgili uzmanlığın olmaması, %66,4 ile zarar durumunda sorumluluğun kimde olacağı gibi hukuki sonuçların net olmaması, %65,4 ile veri koruma ve gizlilik endişesi.
AB'de tablo benzer: Eurostat'a göre 2025'te yapay zekâyı düşünüp kullanmayan girişimlerin en sık nedeni %70,89 ile uzmanlık eksikliği; onu %52,52 ile hukuki sonuçların belirsizliği ve %48,83 ile veri koruma endişesi izliyor.
Uzmanlık eksiği bilişim personeli verisinde de görülüyor. TÜİK'in 2026 bilişim bültenine göre bilgi ve iletişim teknolojileri uzmanı istihdam eden girişimlerin oranı %15,2; bu oran 10–49 çalışanlılarda %10,8, 50–249 çalışanlılarda %29,8, 250 ve üzerinde %73,3. Uzman işe alan veya almayı deneyen girişimlerin %31,7'si 2025'te işe alımda güçlük yaşadığını beyan etti.
KOBİ'ler için ne anlama geliyor?
Rakamlardan üç pratik sonuç çıkarıyorum:
- Küçük işletmede asıl açık ERP. 10–49 çalışanlı girişimlerin dörtte üçünden fazlası ERP kullanmıyor. Yapay zekâ projesi, üzerinde çalışacağı düzenli veri olmadan zor ilerler; bu veri çoğu şirkette ERP'dedir. ERP seçim aşamasındaysanız ERP seçim rehberimiz bu adımı anlatıyor.
- ERP'yi kuran için sıradaki adım veri akışı. ERP kuran şirketlerde de kayıtların bir kısmı sahadan, depodan ve bankadan sonradan ve elle girilir. Bu konuyu ayrı bir yazıda anlattım.
- Yapay zekâda engel teknoloji değil, güven ve uzmanlık. Kullanmayan işletmelerin gösterdiği ilk üç neden uzmanlık, hukuki belirsizlik ve veri gizliliği. Bunlara cevap, sonucu insan onayından geçen, kapsamı belli uygulamalardır. Gramoni'nin yapay zekâ ve otomasyon hizmeti bu ilkeyle çalışır: işletmenin kendi verisi ve süreçleri üzerinde çalışan, sonucu insan onayından geçen uygulamalar kurar. Biz sizin verinizle model eğitmiyoruz.
TÜİK'in bir sonraki girişim bilişim bülteni Eylül 2027'de, yapay zekâ bülteni Ekim 2027'de yayımlanacak.
Workcube üzerinde ERP kurmayı ya da mevcut ERP'nizi sahaya ve bankaya bağlamayı konuşmak isterseniz Workcube ERP danışmanlığı sayfamıza bakabilir ya da görüşme talep edebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Türkiye'de kaç işletme ERP kullanıyor?
TÜİK'e göre 2025'te 10 ve daha fazla çalışanı olan girişimlerin %28,3'ü ERP yazılımı kullandı. Oran 10–49 çalışanlılarda %23,6, 50–249 çalışanlılarda %46,0, 250 ve üzerinde %76,5. Araştırma 10'dan az çalışanı olan işletmeleri kapsamıyor.
Türkiye ERP kullanımında AB'nin gerisinde mi?
Evet. Eurostat'a göre AB'de 2025'te girişimlerin %46,45'i ERP kullandı; Türkiye'de oran %28,3. En büyük fark küçük girişimlerde: AB'de küçük girişimlerin %41,08'i, Türkiye'de 10–49 çalışanlı girişimlerin %23,6'sı ERP kullanıyor. Kapsanan sektörler iki kurumda birebir aynı değil.
Türk işletmelerinin yapay zekâ kullanımı ne durumda?
TÜİK'e göre yapay zekâ teknolojilerinden en az birini kullanan girişimlerin oranı 2025'te %7,5 iken 2026'da %14,0 oldu. Oran 10–49 çalışanlılarda %12,8, 50–249 çalışanlılarda %17,0, 250 ve üzerinde %37,1.
İşletmeler yapay zekâyı neden kullanmıyor?
TÜİK'in 2026 verisinde, yapay zekâyı kullanmayı düşünüp kullanmayan girişimlerin en sık gösterdiği neden %72,3 ile uzmanlık eksiği. Bunu %66,4 ile hukuki sonuçların net olmaması ve %65,4 ile veri koruma ve gizlilik endişesi izliyor.
Bu veriler hangi işletmeleri kapsıyor?
TÜİK'in girişimlere ilişkin sonuçları ve Eurostat'ın verileri 10 ve daha fazla çalışanı olan girişimleri kapsar. Bu yazıdaki ERP oranları 2025, Türkiye yapay zekâ oranları 2026, AB yapay zekâ oranları 2025 yılına aittir.
Kaynaklar
- TÜİK — Girişimlerde Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması, 2025 — TÜİK
- TÜİK — Girişimlerde Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması, 2026 — TÜİK
- TÜİK — Yapay Zeka İstatistikleri, 2026 — TÜİK
- Eurostat — E-business integration (2025 data) — Eurostat
- Eurostat — Use of artificial intelligence in enterprises (2025 data) — Eurostat
- Eurostat — 20% of EU enterprises use AI technologies — Eurostat